Dự án khoa học kỹ thuật bảo tồn nghệ thuật Chèo cổ ở xã Gia Tường của học sinh Trường THCS Gia Thủy

Không bắt đầu trong phòng thí nghiệm hiện đại, cũng không xuất phát từ những công thức khô khan, dự án khoa học kỹ thuật của học sinh Trường THCS Gia Thủy lại khơi nguồn từ một câu hỏi rất đỗi đời thường:
“Vì sao những làn điệu Chèo cổ của quê hương ngày càng thưa vắng?”

Câu hỏi ấy nảy sinh từ chính những bước chân tuổi học trò đi qua các sân đình làng của xã Gia Tường – nơi từng rộn ràng tiếng trống, tiếng phách, nay lặng im giữa nhịp sống hiện đại. Nghệ thuật Chèo cổ – một di sản văn hóa dân gian quý báu của quê hương Ninh Bình – đang đứng trước nguy cơ bị lãng quên, khi lớp nghệ nhân ngày một cao tuổi, còn thế hệ kế cận thì thưa thớt dần.

Từ sự trăn trở ấy, dự án “Giải pháp bảo tồn và lan tỏa nghệ thuật Chèo cổ trên địa bàn xã Gia Tường – tỉnh Ninh Bình” đã được hình thành. Với các em, đây không chỉ là một bài dự thi, mà là một lời hứa chân thành của thế hệ trẻ với quê hương mình.

Bắt đầu từ làng quê – hoàn thiện bằng tri thức

Những ngày đầu triển khai dự án là chuỗi hành trình đi thực tế đầy cảm xúc. Các em tìm đến những nghệ nhân Chèo, lắng nghe câu chuyện đời, chuyện nghề; ghi chép cẩn thận từng làn điệu, từng ký ức gắn với sân khấu dân gian. Có buổi phỏng vấn kéo dài đến chiều muộn, có trang sổ kín đặc chữ, và cũng có những khoảnh khắc lặng người khi nhận ra: nhiều “báu vật sống” của Chèo cổ đang dần đi qua tuổi xế chiều. Dữ liệu của dự án không chỉ đến từ sách vở, mà còn từ ký ức cộng đồng, từ trải nghiệm thực tế và cả nỗi lo lắng chung của người dân địa phương.

Trở về trường, dưới sự hướng dẫn tận tâm của cô Vũ Thị Nga và các thầy cô trong Hội đồng sư phạm nhà trường, hai bạn Nguyễn Trí Kiên và Nguyễn Bảo Trâm học sinh lớp 8B đã bắt đầu hệ thống hóa thông tin, phân tích thực trạng, chỉ ra nguyên nhân và từng bước xây dựng các giải pháp khả thi. Mỗi buổi thảo luận là một lần tranh luận sôi nổi, chỉnh sửa, bổ sung – để những ý tưởng đưa ra không chỉ hay trên giấy, mà còn có thể áp dụng trong đời sống.

Nghệ thuật chèo cổ dần vắng bóng ở các sân đình

Khi khoa học trở thành cầu nối văn hóa

Dự án khoa học kỹ thuật dần hoàn thiện với các giải pháp kết hợp hài hòa giữa giáo dục – truyền thông – công nghệ. Từ việc đưa Chèo cổ vào hoạt động trải nghiệm trong nhà trường, tổ chức giao lưu với nghệ nhân, đến tận dụng nền tảng số để lưu giữ và giới thiệu các làn điệu truyền thống… tất cả đều chung một mục tiêu: Chèo cổ không chỉ được bảo tồn, mà còn tiếp tục được “sống” trong đời sống hôm nay.

Khoảnh khắc bản thuyết minh cuối cùng được in ra, mô hình trưng bày được sắp xếp ngay ngắn, cũng là lúc các em nhìn lại chặng đường đã đi qua – chặng đường của nỗ lực bền bỉ, tinh thần làm việc nhóm và sự trưởng thành rõ rệt của mỗi thành viên.

Giao lưu tìm hiểu nghệ thuật Chèo cổ tại trường THCS Gia Thủy

Vượt ra ngoài khuôn khổ một cuộc thi

Tham dự Hội thi Khoa học Kỹ thuật dành cho học sinh THCS cấp tỉnh, dự án mang theo nhiều hơn một sản phẩm nghiên cứu. Đó là câu chuyện về cách học sinh Gia Thủy học khoa học bằng trái tim, bằng tình yêu và niềm tự hào đối với di sản văn hóa quê hương.

Học sinh trường THCS Gia Thủy báo cáo dự án KHKT tại hội thi KHKT dành cho HS THCS cấp tỉnh

Dù kết quả hội thi ra sao, dự án đã hoàn thành một sứ mệnh quan trọng:

+ Thắp lên trong học sinh niềm tự hào về văn hóa địa phương.

+ Khẳng định vai trò của giáo dục trong gìn giữ bản sắc dân tộc.

+ Và chứng minh rằng khoa học có thể bắt đầu từ những điều rất gần gũi, rất đời thường.

Từ mái trường THCS Gia Thủy, một hành trình nhỏ nhưng đầy ý nghĩa đã được viết nên – hành trình nơi tri thức gặp gỡ truyền thống, nơi tuổi học trò góp phần giữ lại hồn quê cho hôm nay và mai sau.

admin